ÇALIŞTIRMA YASAKLARI

 

Çalıştırma Yaşı ve Çocukları Çalıştırma Yasağı

4857 sayılı İş Kanununa göre 15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır. Ancak bunun birtakım istisnaları da bulunmaktadır. Bu kapsamda;

- 14 yaşını doldurmuş ve zorunlu ilköğretim çağını tamamlamış olan çocuklar; bedensel, zihinsel, sosyal ve ahlaki gelişmelerine ve eğitime devam edenlerin okullarına devamına engel olmayacak hafif işlerde çalıştırılabilirler.

- 14 yaşını doldurmamış çocuklar ise bedensel, zihinsel, sosyal ve ahlaki gelişmelerine ve eğitime devam edenlerin okullarına devamına engel olmayacak sanat, kültür ve reklam faaliyetlerinde yazılı sözleşme yapmak ve her bir faaliyet için ayrı izin almak şartıyla çalıştırılabilirler.

Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılmasında Gözetilecek Esaslar

- Çocuk ve genç işçilerin işe yerleştirilmelerinde ve çalıştırılabilecekleri işlerde güvenlik, sağlık, bedensel, zihinsel ve psikolojik gelişmeleri, kişisel yatkınlık ve yetenekleri dikkate alınır.

- Çocuğun gördüğü iş onun okula gitmesine, mesleki eğitiminin devamına engel olamaz, onun derslerini düzenli bir şekilde izlemesine zarar veremez.

- Zorunlu ilköğretim çağını tamamlamış ve örgün eğitime devam etmeyen çocukların çalışma saatleri günde 7 ve haftada 35 saatten; sanat, kültür ve reklam faaliyetlerinde çalışanların ise günde 5 ve haftada 30 saatten fazla olamaz. Bu süre, 15 yaşını tamamlamış çocuklar için günde 8 ve haftada 40 saate kadar artırılabilir.

- Okul öncesi çocuklar ile okula devam eden çocukların eğitim dönemindeki çalışma süreleri, eğitim saatleri dışında olmak üzere, en fazla günde 2 saat ve haftada 10 saat olabilir.

Yer Altında ve Su Altında Çalıştırma Yasağı

4857 sayılı İş Kanununda yer altında ve su altında çalışma özel olarak düzenlenmiştir. Bu kapsamda hem cinsiyet hem yaş şartı getirildiği görülmektedir. Söz konusu düzenleme uyarınca maden ocakları ile kablo döşemesi, kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi yer altında veya su altında çalışılacak işlerde yaşı ne olursa olsun kadınların çalıştırılması yasaktır. Bu işlerde çalışacak erkeklerin ise 18 yaşını doldurmuş olması şarttır. 18 yaşını doldurmamış erkeklerin anılan işlerde çalıştırılması yasaktır.

Gece Çalıştırma Yasağı

Sanayiye ait işlerde 18 yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır.