ANALIK HALİNDE ÇALIŞMA VE SÜT İZNİ

 

Doğum İzni Kaç Haftadır?

4857 sayılı İş Kanununun 74 üncü maddesine göre; kadın işçilerin doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak 8 haftalık süreye 2 hafta süre eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki 3 haftaya kadar iş yerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir. Kadın işçinin erken doğum yapması halinde ise doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılmayacak süreler, doğum sonrası sürelere eklenmek suretiyle kullandırılır.

Buna göre, analık halinde kural olarak 8+8 olmak üzere toplam 16 haftalık izin söz konusudur. Çoğul gebelik halinde ise bu süre 10+8 olmak üzere 18 haftadır.

Doktor onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki 3 haftaya kadar iş yerinde çalışabilir. Bu durumda iznini 5+11 hafta olarak kullanabilecektir.

Doğumda veya doğum sonrasında annenin ölümü hâlinde, doğum sonrası kullanılamayan süreler babaya kullandırılır.

Evlat Edinilmesi Halinde De İzin Verilmesi Gerekir

Analık izni yalnızca doğum yapılması halinde değil evlat edinilmesi halinde de geçerlidir. Bu kapsamda 3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinene çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta analık hâli izni kullandırılır.

Doğum Sonrası Ücretsiz İzin Hakkı

Doğum sonrası analık hâli izninin bitiminden itibaren çocuğunun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla ve çocuğun hayatta olması kaydıyla ücretsiz izin hakkı bulunmaktadır. Bu kapsamda kadın işçi ile 3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere istekleri hâlinde birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda ise 180 gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilmektedir. Çoğul doğum hâlinde bu sürelere otuzar gün eklenir. Çocuğun engelli doğması hâlinde bu süre 360 gün olarak uygulanmaktadır. Bu hükümlerden yararlanılan süre içerisinde süt iznine ilişkin hükümler uygulanmaz.

Hekim Raporuyla Sürelerin Artırılması

Yukarıda belirtilen sürelerin işçinin sağlık durumuna ve işin özelliğine göre doğumdan önce ve sonra artırılabilmesi mümkündür. Bu sürelerin ne kadar olacağı hekim raporu ile belirtilmektedir.

Düzenli Kontrol İçin Ücretli İzin Verilmelidir

Ayrıca hamilelik süresi boyunca kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilmesi gerekmektedir.

Hamile İşçinin Daha Hafif İşlerde Çalıştırılması Gerekebilir

Hekim raporu ile gerekli görüldüğü takdirde, hamile kadın işçi sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılmalıdır. Bu halde işçinin ücretinde bir indirim yapılamaz.

İsteğe Bağlı Ücretsiz İzin Hakkı

İsteği halinde kadın işçiye, 16 haftalık sürenin tamamlanmasından veya çoğul gebelik halinde 18 haftalık süreden sonra 6 aya kadar ücretsiz izin verilir. Bu izin, 3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinme hâlinde eşlerden birine veya evlat edinene verilir. Bu süre, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.

Günlük Süt İzni

Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam 1,5 saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.