YAŞLILIK AYLIĞI

 

Sosyal güvenlik mevzuatındaki değişiklikler sebebiyle sigortalılık başlangıcına göre yaşlılık aylığına hak kazanma şartları değişiklik göstermektedir. Bu yazımızda 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda düzenlenen genel şartları ele alacağız. Önceki (mülga) mevzuata göre (SSK, Bağkur, Emekli Sandığı) sigortalı olanların emeklilik şartlarını başka yazılarımızda inceleyeceğiz.

Yaşlılık sigortasından yararlanma şartları, 5510 sayılı Kanunun 28’inci maddesinde düzenlenmektedir. Buna göre;

Kadın sigortalı 4/1(a)’lı ise; 7200 prim ödeme gün sayısı ve 58 yaş şartına tabidir. Yaş haddine 3 yıl eklenmesi şartıyla 5400 prim ödeme gün sayısı da kadın sigortalının emekli olması için yeterlidir.

Kadın sigortalı 4/1(b)’li veya 4/1(c)’li ise; 9000 prim ödeme gün sayısı ve 58 yaş şartına tabidir. Yaş haddine 3 yıl eklenmesi şartıyla 5400 prim ödeme gün sayısı da kadın sigortalının emekli olması için yeterlidir.

Erkek sigortalı 4/1(a)’lı ise; 7200 prim ödeme gün sayısı ve 60 yaş şartına tabidir. Yaş haddine 3 yıl eklenmesi şartıyla 5400 prim ödeme gün sayısı da erkek sigortalının emekli olması için yeterlidir.

Erkek sigortalı 4/1(b)’li veya 4/1(c)’li ise; 9000 prim ödeme gün sayısı ve 60 yaş şartına tabidir. Yaş haddine 3 yıl eklenmesi şartıyla 5400 prim ödeme gün sayısı da erkek sigortalının emekli olması için yeterlidir.

Prim ödeme gün sayısının dolduğu tarih itibariyle tabi olunan yaş hadleri şu şekildedir:

Prim Ödeme Gün Sayısının Dolduğu Tarih	Kadınların Tabi Olduğu Yaş	Erkeklerin Tabi Olduğu Yaş
01.01.2036 – 31.12.2037	59	61
01.01.2038 – 31.12.2039	60	62
01.01.2040 – 31.12.2041	61	63
01.01.2042 – 31.12.2043	62	64
01.01.2044 – 31.12.2045	63	65
01.01.2046 – 31.12.2047	64	65
01.01.2048 ve sonrası	65	65

Genel kural olarak tabi olunan aylık bağlama koşulları bu şekildedir, fakat bazı durumlarda tabi olunan yaş şartı ve prim ödeme gün sayısı değişebilmektedir.

• Sigortalılıktan önce malul sayılmayı gerektirecek derecede hastalılığı/engelliliği bulunan ve bu nedenle malullük aylığından yararlanamayan sigortalılara 15 yıl sigortalılık süresi ve 3960 prim ödeme gün sayısı bulunmak şartıyla yaşlılık aylığı bağlanır.

• Çalışma gücü kayıp oranı % 50-59 olanlar, 16 yıl sigortalılık süresi ve 4320 prim ödeme gün sayısı şartını sağlayarak yaşlılık aylığına hak kazanır.

• Çalışma gücü kayıp oranı % 40-49 olanlar, 18 yıl sigortalılık süresi ve 4680 prim ödeme gün sayısı şartını sağlayarak yaşlılık aylığına hak kazanır.

• En az 20 yıl madende yeraltında çalışanların tabi olduğu yaş şartı 50’dir.

• Erken yaşlanma durumunda tabi olunan yaş şartı 55’tir.

• Kadın sigortalının, sürekli bakıma muhtaç ağır engelli çocuğu varsa 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra geçen prim ödeme gün sayısının dörtte biri, toplam prim ödeme gün sayısına eklenir. Eklenen bu süreler, emeklilik yaş hadlerinden de indirilir.

Yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartlar bu şekilde açıklanmış ise de sigortalılık başlangıç tarihine göre tabi olunan şartların farklılık gösterdiğini tekrar hatırlatmak gerekir. Önceki mevzuata göre SSK, Bağkur ve Emekli Sandığı kapsamında sigortalı olanların tabi olduğu aylık bağlama şartları diğer yazılarımızda ele alınacaktır.