UZMAN ÖĞRETMENLİK VE BAŞÖĞRETMENLİK

 

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Kariyer Basamakları Yönetmeliği, 12.05.2022 tarihli Resmi Gazete’de yayınlandı. Söz konusu Yönetmelik ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî eğitim kurumlarında görev yapan aday öğretmenlerin yetiştirilmeleri ile öğretmenlerin kariyer basamaklarında ilerlemelerine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmektedir. Bu yazımızda uzman öğretmen ve başöğretmen ile ilgili düzenlemeleri ele alacağız.

Öğretmenlik; adaylık döneminden sonra öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen olmak üzere üç kariyer basamağına ayrılmaktadır. Söz konusu Yönetmelik ile uzman öğretmen ve başöğretmen unvanına sahip olabilmek için gerekli şartlar düzenlenmektedir. Buna göre, uzman öğretmen ve başöğretmen olabilmek için yazılı sınava girmek gerekmektedir. Ancak yazılı sınava başvuruda bulunabilmek için de belirli şartları taşımak gerekmektedir. Uzman öğretmen ve başöğretmen için öngörülen şartlar birbirinden farklıdır.

Uzman Öğretmen Olmak İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

Uzman öğretmen unvanı için yapılacak yazılı sınava başvurabilmek için aşağıdaki şartları taşımak gerekmektedir:

- Yazılı sınav başvuru tarihinin son günü itibarıyla aday öğretmenlik dâhil öğretmenlikte en az on yıl hizmeti bulunmak.

- Öğretmen olarak görev yapıyor olmak.

- Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmamak.

- Öğretmenlerin mesleki gelişimlerine yönelik hazırlanan en az 180 saatlik Uzman Öğretmenlik Eğitim Programını tamamlamış olmak.

- Uzman Öğretmenlik Mesleki Gelişim Çalışmalarını tamamlamış olmak.

Başöğretmen Olmak İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

Başöğretmen unvanı için yapılacak yazılı sınava başvurabilmek için aşağıdaki şartları taşımak gerekmektedir:

- Yazılı sınav başvuru tarihinin son günü itibarıyla uzman öğretmenlikte en az on yıl hizmeti bulunmak.

- Uzman öğretmen olarak görev yapıyor olmak.

- Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmamak.

- Uzman öğretmenlerin mesleki gelişimlerine yönelik hazırlanan en az 240 saatlik Başöğretmenlik Eğitim Programını tamamlamış olmak.

- Başöğretmenlik Mesleki Gelişim Çalışmalarını tamamlamış olmak.

Müdür ve Müdür Yardımcısı Olarak Görev Yapanların Durumu

Eğitim kurumu müdürü, müdür başyardımcısı ve müdür yardımcısı olarak görev yapmakta olanlardan yazılı sınava başvuru şartlarını taşıyanlar, öğretmenlik kariyer basamaklarında ilerlemek üzere başvuruda bulunabilmektedir.

Kademe İlerlemesi Cezası Alanların Durumu

Yukarıda belirtildiği üzere, uzman öğretmen ve başöğretmen sınavına başvuru yapabilmek için kademe ilerlemesinin durdurulması cezası bulunmamak şartı getirilmiştir. Bununla birlikte Yönetmeliğin 12 nci maddesi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış olanlar, cezaları özlük dosyasından silindikten sonra uzman öğretmen veya başöğretmen unvanı için başvuruda bulunabilirler.

Yazılı Sınavdan Muaf Tutulanlar Kimlerdir?

Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde yazılı sınavdan muafiyet düzenlenmektedir. Bu kapsamda lisansüstü eğitimini tamamlayan öğretmenler, uzman öğretmen unvanı için öngörülen yazılı sınavdan muaf tutulmaktadırlar. Benzer şekilde doktora eğitimini tamamlayan uzman öğretmenler ise başöğretmen unvanı için öngörülen yazılı sınavdan muaf tutulmaktadırlar.

Ancak Yönetmeliğin 12 nci maddesinde öngörülen ve yukarıda açıklanan şartları taşımaları gerekmektedir. Dolayısıyla lisansüstü ve doktora eğitimini tamamlayan öğretmenler / uzman öğretmenler, uzman öğretmen / başöğretmen unvanı için öngörülen yazılı sınava başvuruda bulunacaklarda aranan şartları taşımaları hâlinde uzman öğretmen / başöğretmen unvanı için başvuruda bulunabilirler.

Öğretmenlik veya Uzman Öğretmenlikte Geçmiş Sayılan Süreler Nelerdir?

Hangi sürelerin öğretmenlikte veya uzman öğretmenlikte geçmiş sayılacağı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde düzenlenmektedir. Buna göre; uzman öğretmen veya başöğretmen unvanına başvuruda bulunacakların öğretmenlik veya uzman öğretmenlik sürelerinin hesabında, adaylık dâhil öğretmen veya uzman öğretmen olarak geçirdikleri hizmet süreleri dikkate alınır. Bu sürelere;

a) Bakanlık kadrolarında öğretmen olarak görevli iken askerlik hizmetini yapmak üzere aylıksız izne ayrılanlardan askerlik hizmetini temel askerlik eğitiminden sonra eğitim kurumlarında öğretmen olarak yerine getirenlerin temel askerlik eğitimi dışında kalan askerlik süreleri,

b) Eğitim kurumu müdürlüğü, müdür başyardımcılığı ve müdür yardımcılığında geçen süreler,

c) 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında sözleşmeli öğretmenlikte geçen süreler,

ç) 657 sayılı Kanunun 102 nci, 103 üncü, 104 üncü ve 105 inci maddelerinde öngörülen izinlerin tamamı,

d) Görevden uzaklaştırma ve görevleri ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanma veya gözaltına alınma nedenleriyle fiilen görev yapılmayan sürelerin 657 sayılı Kanunun 143 üncü maddesinde sayılan durumların gerçekleşmesi hâlinde tamamı,

e) Özel okullarda öğretmen veya yönetici, diğer özel öğretim kurumlarında ise öğretmen veya öğretmenlik atama şartını taşıyanların yönetici unvanlarında geçen hizmet süreleri,

f) 25/6/2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu hükümleri kapsamında sendikal görevleri nedeniyle aylıksız izinli sayılanların, bu kapsamdaki izin süreleri,

g) Öğretmen olarak görev yapmakta iken 23/4/1999 ile 14/2/2005 tarihleri arasında almış oldukları disiplin cezası sonucu öğretmenlikleri sona erip, 22/6/2006 tarihli ve 5525 sayılı Memurlar ile Diğer Kamu Görevlilerinin Bazı Disiplin Cezalarının Affı Hakkında Kanun uyarınca haklarında verilmiş disiplin cezalarının bütün sonuçları ile ortadan kaldırılmasına bağlı olarak öğretmenliğe döndürülenler ile aynı tarihler arasında istifa sonucu görevinden ayrılanlardan yeniden öğretmenliğe atananların görevlerinden ayrıldıkları tarih ile öğretmenliğe döndürüldükleri tarih arasında geçen süreleri,

ğ) Vekâlet ve geçici görev süreleri,

dâhil edilir.

Uzman Öğretmenlik / Başöğretmenlik Yazılı Sınavı

Yönetmelikte yer alan yazılı sınava ilişkin temel düzenlemeler aşağıdaki şekildedir:

- Yazılı sınav, eğitim programı konularından yapılır. Sınav konularının ağırlıkları ise yazılı sınav duyurusunda belirtilir.

- Yazılı sınavlara ilişkin duyuru, sınav tarihinden en az altı ay önce Bakanlığın internet sitesinde ilan edilir.

- Duyuruda; sınava başvuru tarihi, sınavların yapılacağı tarih, sınav konularının ağırlıkları, sorulacak soru sayısı ve puan değeri ile Merkez Sınav Komisyonunca belirlenecek diğer hususlara yer verilir.

- Yönetmelikte uzman öğretmen/başöğretmen unvanı için belirlenen şartları taşıyanlar, uzman öğretmen/başöğretmen unvanı için öngörülen yazılı sınava katılmak üzere başvuruda bulunabilir.

- Yazılı sınav başvuruları elektronik ortamda alınır.

- Yazılı sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünce uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik için ayrı ayrı olmak üzere yılda bir defa yapılır. Bu sınavlarda 100 puan üzerinden 70 ve üzerinde puan alanlar başarılı sayılır.

- Yazılı sınav sonuçları, sınavın yapıldığı tarihten itibaren en geç otuz gün içinde Bakanlığın internet sitesinde duyurulur.