SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK GELİRİ

 

Sürekli iş göremezlik geliri; iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık sigortasından sağlanan haklar arasında yer almaktadır. Söz konusu sigortadan sağlanan diğer haklar ise geçici iş göremezlik ödeneği, ölüm sebebiyle hak sahiplerine bağlanan gelir, evlenme ödeneği ve cenaze ödeneğidir. Ayrıca analık sigortası kapsamında emzirme ödeneği de verilmektedir.

Sürekli İş Göremezlik Geliri Nedir?

Sürekli iş göremezlik geliri, iş kazası veya meslek hastalığı sebebiyle sigortalının meslekte kazanma gücünü belirli oranda yitirmesi halinde bağlanan gelirdir.

Sürekli İş Göremezlik Geliri Bağlanması İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

Söz konusu gelirin hangi şartlarla kimlere bağlanacağı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 19 uncu maddesinde düzenlenmektedir.

Buna göre, iş göremezlik geliri bağlanabilmesi için sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle meslekte kazanma gücünün en az % 10 oranında azalmış olması gerekmektedir.

Meslekte kazanma gücünün ne oranda azaldığının tespiti ise belli bir usule göre gerçekleşmektedir. Bu çerçevede, söz konusu tespitin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Kurum Sağlık Kurulu tarafından yapılması gerekmektedir. Sigortalı öncelikle SGK tarafından yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına / hastanelere sevk edilmektedir. Söz konusu kuruluşlar tarafından gerekli tıbbi tetkik, tahlil, muayene, görüntüleme gibi işlemler yapıldıktan sonra sigortalının sağlık durumuna ilişkin sağlık kurulları tarafından rapor düzenlenmektedir. Düzenlenen bu raporlar Kurum Sağlık Kuruluna gönderilmekte, Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücünün en az % 10 oranında azalıp azalmadığı, bu raporlara istinaden karara bağlanmaktadır.

Sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış olan sigortalının yeniden tedavi ettirilmesi halinde meslekte kazanma gücünü ne oranda yitirdiği, yukarıda belirtilen sağlık kurullarından alınacak raporlara göre yeniden tespit edilmektedir.

Sürekli İş Göremezlik Geliri Ne Kadardır?

Sürekli iş göremezlik geliri, sigortalının mesleğinde kazanma gücünün kaybı oranına göre hesaplanmaktadır. Sürekli tam iş göremezlikte sigortalıya, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 17 nci maddesine göre hesaplanan aylık kazancının % 70'i oranında gelir bağlanmaktadır. Tabi bu oran sürekli tam iş göremezlik halinde geçerlidir.

Sürekli kısmî iş göremezlikte ise sigortalıya bağlanacak gelir, tam iş göremezlik geliri gibi hesaplanarak bunun iş göremezlik derecesi oranındaki tutarı kendisine ödenmektedir. Sigortalı, başka birinin sürekli bakımına muhtaç ise gelir bağlama oranı % 100 olarak uygulanmaktadır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanlara (mülga mevzuatta Bağkur kapsamında sigortalı olanlar bu kapsamdadır), sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilmesi için, kendi sigortalılığından dolayı, genel sağlık sigortası dahil prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur. Aksi takdirde sürekli iş göremezlik geliri bağlanmamaktadır.

Sürekli İş Göremezlik Geliri Ne Zaman Ödenir?

Sigortalının sürekli iş göremezlik geliri;

a) Geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi,

b) Geçici iş göremezlik tespit edilemeden sürekli iş göremezlik durumuna girilmişse, buna ait sağlık kurulu raporu tarihini,

takip eden ay başından başlar.

İstirahat Raporu Alanların Durumu

Sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış sigortalılardan, aynı engellilik veya meslek hastalığı nedeniyle istirahat raporu alanlara, yazılı istek tarihinden itibaren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 18 inci maddesine göre hesaplanacak bir günlük geçici iş göremezlik ödeneği ile aylık sürekli iş göremezlik gelirinin otuzda biri arasındaki fark, her gün için geçici iş göremezlik ödeneği olarak verilmektedir.

Yeniden İş Kazasına Uğrama veya Meslek Hastalığına Tutulma

Sigortalının yeniden bir iş kazasına uğraması veya yeni bir meslek hastalığına tutulması halinde, meydana gelen engellilik hâllerinin bütünü göz önüne alınarak kendisine, sürekli iş göremezliğini doğuran son iş kazası veya meslek hastalığı sırasındaki kazancı üzerinden gelir hesaplanmaktadır.

Ancak, sigortalının son iş kazası veya meslek hastalığı sırasındaki günlük kazancına göre bulunacak geliri, hesaplanan ilk gelirinden az ise sigortalının sürekli iş göremezlik geliri ilk kazanç üzerinden ödenmektedir.