İŞÇİNİN HAKLI FESİH SEBEPLERİ

 

İş sözleşmesinin feshi birtakım hukuki sonuçlar doğurmaktadır. Bu bakımdan feshin haklı bir sebebe dayanıp dayanmadığı önem taşımaktadır. İş sözleşmesi, işveren tarafından feshedilebileceği gibi işçi tarafından da feshedilebilir. İşçinin sözleşmeyi feshetmesinin (işten ayrılmasının) hangi durumlarda haklı sayılacağı 4857 sayılı İş Kanununda düzenlenmektedir.

Buna göre; süresi belirli olsun veya olmasın işçi,

- sağlık sebepleriyle,

- ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hallerde,

- zorlayıcı sebeplerle

iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir.

Sağlık Sebepleri Nelerdir?

İşçiye sözleşmeyi derhal feshetme hakkı tanıyan sağlık sebeplerinin neler olduğu yine 4857 sayılı İş Kanununun 24 üncü maddesinde sayılmıştır. Buna göre;

- İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa

ya da

- İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa

İşçi sözleşmeyi feshedebilir, işten ayrılabilir.

Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Uymayan Haller Nelerdir?

İşçi, ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı halleri gerekçe göstererek de iş sözleşmesini derhal feshedebilir. 4857 sayılı Kanunda sayılan bu haller aşağıda belirtilmiştir:

- İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa.

- İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.

- İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa.

- İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa.

- İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse,

- Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa, yahut çalışma şartları uygulanmazsa.

Zorlayıcı Sebepler Nelerdir?

İşçiye derhal fesih hakkı tanıyan diğer bir durum ise zorlayıcı sebeplerin varlığıdır. Buna göre, işçinin çalıştığı iş yerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa işçi işten ayrılabilir.