İŞ KAZASI

 

İş kazası, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda düzenlenmektedir. Çalışma hayatının önemli sorunlarından birini oluşturan iş kazası sonucunda sigortalılar kısa vadeli sigorta kolları kapsamında birtakım haklara sahiptir. Bu kapsamda sigortalılar, geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri gibi haklardan yararlanabilmektedir.

İş Kazası Nedir?

Söz konusu haklardan yararlanabilmek için öncelikle geçirilen kazanın iş kazası tanımına uyması gerekmektedir. Bu sebeple iş kazasının tanımı, hangi kazaların iş kazası sayıldığı hususu önem taşımaktadır.

İş kazası;

a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.

İş Kazası Kaç Gün İçinde Bildirilmelidir?

İş kazasının; 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesi kapsamında bulunan sigortalılar bakımından bunları çalıştıran işveren tarafından, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve SGK’ya da en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde bildirilmesi zorunludur. Belirtilen süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi halinde, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar.

İş kazasının; 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bulunan sigortalı bakımından kendisi tarafından, bir ayı geçmemek şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra üç işgünü içinde, iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirilmesi zorunludur.

İş Kazasına İlişkin Soruşturma

Kuruma bildirilen olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı hakkında bir karara varılabilmesi için gerektiğinde, Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından veya Bakanlık iş müfettişleri vasıtasıyla soruşturma yapılabilir.

Bu soruşturma sonunda yazılı olarak bildirilen hususların gerçeğe uymadığı ve olayın iş kazası olmadığı anlaşılırsa, Kurumca bu olay için yersiz olarak yapılmış bulunan ödemeler, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlardan, 5510 sayılı Kanunun 96 ncı maddesi hükmüne göre tahsil edilir.

İş Kazası veya Meslek Hastalığı Sigortasından Sağlanan Haklar

İş kazası veya meslek hastalığı sigortasından sağlanan haklar şunlardır:

- Sigortalıya, geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilir.

- Sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanır.

- İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine, gelir bağlanır.

- Gelir bağlanmış olan kız çocuklarına evlenme ödeneği verilir.

- İş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı için cenaze ödeneği verilir.