GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ

 

Geçici iş göremezlik ödeneği; iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde sigortalıya sağlanan haklar arasında yer almaktadır. Söz konusu ödeneğin hangi hallerde alınacağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 18 inci maddesinde düzenlenmektedir.

Geçici İş Göremezlik Ödeneğinden Kimler Yararlanabilir?

Söz konusu ödenekten yararlanabilmek için öncelikle Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması gerekmektedir. Bu şartı yerine getirip geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabilecek olan sigortalılar şunlardır:

a) İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalılara her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verilmektedir.

b) 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile 5 inci maddesi kapsamındaki sigortalılardan hastalık sigortasına tabi olanların hastalık sebebiyle iş göremezliğe uğraması halinde, iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla geçici iş göremezliğin üçüncü gününden başlamak üzere her gün için, geçici iş göremezlik ödeneği verilmektedir. Görüldüğü üzere, bu kapsamda söz konusu ödeneğe hak kazanmak için özel birtakım şartlar getirilmiştir. Bu doğrultuda iş göremezliğin başladığı tarih önem taşımaktadır. Söz konusu tarihten geriye doğru 1 yıllık süre içinde sigortalının en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirmiş olması gerekmektedir. Aksi halde geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanamamaktadır. Diğer bir fark ise ödeneğin, iş göremezliğin üçüncü gününden itibaren başlatılmasıdır.

c) 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile (b) bendinde belirtilen muhtarlar ile aynı bendin (1), (2) ve (4) numaralı alt bentleri kapsamındaki sigortalı kadının analığı halinde, doğumdan önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla, doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık sürede, çoğul gebelik halinde ise doğumdan önceki sekiz haftalık süreye iki haftalık süre ilâve edilerek çalışmadığı her gün için, geçici iş göremezlik ödeneği verilmektedir. Görüldüğü üzere, bu kapsamda söz konusu ödenekten yararlanmak için de doğum tarihinden geriye doğru 1 yıllık süre içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmesi gerekmektedir. Aksi halde söz konusu haktan yararlanılamamaktadır.

d) Erken doğum hali de kanunda özel olarak düzenlenmektedir. Bu çerçevede; 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile (b) bendinde belirtilen muhtarlar ile aynı bendin (1), (2) ve (4) numaralı alt bentleri kapsamındaki sigortalı kadının, erken doğum yapması halinde doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılamayacak süreler ile isteği ve hekimin onayıyla doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışması halinde, doğum sonrası istirahat süresine eklenen süreler için de geçici iş göremezlik ödeneği verilmektedir.

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanlara iş kazası veya meslek hastalığı ya da analık halinde geçici iş göremezlik ödeneği, genel sağlık sigortası dahil prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması şartıyla yatarak tedavi süresince veya yatarak tedavi sonrası bu tedavinin gereği olarak istirahat raporu aldıkları sürede ödenir. Ancak yukarıda belirtilen (c) bendine göre doğum öncesi ve doğum sonrası çalışmadığı sürelerde geçici iş göremezlik ödeneğinin ödenebilmesi için yatarak tedavi şartı aranmaz.

Geçici İş Göremezlik Ödeneği Ne Kadardır?

Söz konusu ödenek, günlük kazanca göre hesaplanmakta olup yatarak tedavi olanlarda ve ayaktan tedavilerde farklılık göstermektedir. 5510 sayılı Kanunun 18 inci maddesi uyarınca; iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve sigortalı kadının analığı halinde verilecek geçici iş göremezlik ödeneği, yatarak tedavilerde 5510 sayılı Kanunun 17 nci maddesine göre hesaplanacak günlük kazancının yarısı, ayaktan tedavilerde ise üçte ikisidir.

Geçici İş Göremezlik Hallerinin Birleşmesi

Bir sigortalıda;

- iş kazası

- meslek hastalığı

- hastalık

- analık

hallerinden birkaçı birleşirse, geçici iş göremezlik ödeneklerinden en yüksek olanı hangisi ise o verilir.