ARAÇ DEĞER KAYBI TAZMİNATI

 

Ülkemizde Nisan 2022’de meydana gelen aylık kaza sayısı 35.000’in üzerindedir (Trafik kazası istatistikleri için Trafik İstatistikleri). Söz konusu trafik kazaları; ölümlü, yaralanmalı veya maddi hasarlı olabilmektedir. Bu yazımızda maddi hasarlı trafik kazalarına ilişkin birtakım hususlar ele alınacaktır. Ayrıca değer kaybına ilişkin bilgi verilecektir.

Maddi hasarlı trafik kazalarında, hasar gören aracın onarım, işçilik, değişen parça vb. masrafları kusurlu olan tarafın zorunlu trafik sigortasından karşılanmaktadır. Bilindiği üzere burada önemli olan husus kazanın oluşumunda hangi tarafın kusurlu olduğudur. Kusursuz taraf, hasara ilişkin tüm masrafları kusurlu tarafın sigortasından talep edebilmektedir. Ancak şunu belirtmek gerekir ki her kazada bir taraf tamamen kusurlu diğer taraf ise tamamen kusursuz olmayabilmektedir. Bazen her iki taraf da kısmen kusurlu olabilmektedir. Bu gibi durumlarda %25, %50, %75 gibi kusur dağılımı yapılmaktadır. Bazı durumlarda ise zincirleme kazalarda olduğu gibi ikiden fazla araç kazaya karışabilmektedir. Böyle bir durumda da araçlar arasında farklı kusur oranları görülebilmektedir.

Değer Kaybı Tazminatı Nedir?

Yukarıda değinildiği üzere, kusursuz tarafın aracı hasar görmüş ise bu hasarın onarım masrafları kusurlu tarafın sigortasından karşılanmaktadır. Bu kapsamda aracın onarımına ilişkin işçilik masrafları ve parça değişimi gibi giderler sigorta tarafından ödenmektedir. Fakat hasar gören araç, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun, kazadan önceki değeriyle kazadan sonraki değeri aynı değildir. Söz konusu kazada meydana gelen hasar sebebiyle aracın piyasa değeri azalmıştır. Aradaki bu fark, değer kaybı tazminatının konusunu oluşturmakta ve kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından talep edilebilmektedir.

Değer Kaybı Durumunda Dikkat Edilecek Hususlar Nelerdir?

Değer kaybı tazminatı alabilmek için öncelikle kazada tam kusurlu olmamak gerekmektedir. Kazada %100 kusurlu olan taraf, karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından değer kaybı tazminatı talep edememektedir. Kısmen kusurlu olunan durumlarda ise karşı tarafın kusuru oranında değer kaybı talep edilebilmektedir.

Dikkat edilmesi gereken bir diğer husus ise aracın gerçekten değer kaybına uğrayıp uğramadığıdır. Burada önemli olan husus, aracın daha önce karıştığı kazaların detayları, hasar miktarı, aracın hangi kısımlarından hasar gördüğüdür. Örnek vermek gerekirse, kazada oluşan hasar sebebiyle aracın sol ön kapısının boyandığını veya değiştiğini ve buna bağlı olarak da değer kaybı talebinde bulunulduğunu varsayalım. Aynı aracın daha önceki başka bir kaza sebebiyle yine sol ön kapısı değişmiş veya boyanmış ise değer kaybı tazminatı alınamayabilir. Dolayısıyla aracın daha önceki kazaları hakkında detaylı bilgi sahibi olmak önem taşımaktadır.

Değer Kaybı Tazminatı Başvurusu Nereye Yapılır?

Değer kaybı tazminatı için dava açılabileceği gibi Sigorta Tahkim Komisyonuna da başvuru yapılabilmektedir. Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvurular, mahkemelerde açılan davalara göre daha kısa sürede sonuçlanabilmektedir. Ancak öncelikle kusurlu tarafın sigorta şirketine başvuru yapmak gerekmektedir. Sigorta şirketi, 15 gün içinde olumlu cevap vermezse ve değer kaybı tazminatını ödemez ise Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılabilmektedir.

Sigorta Şirketine Nasıl Başvuru Yapılır?

Kusurlu tarafın sigorta şirketine hitaben bir talep beyanı yazılır. Bu yazıda, kazanın tarihi, oluş şekli, plaka numaraları gibi kazaya ilişkin bilgilere yer verilir. Ayrıca ne kadar tazminat talep edilecek ise miktarı da belirtilir. Burada dikkat edilmesi gereken husus sigorta poliçesinde yer alan limitlerdir. Talep edilen miktar, poliçe limitleri dahilinde olmalıdır.

Talep beyanına ek olarak kaza tespit tutanağı, eksper raporu, hasara ilişkin fotoğraflar, sigorta poliçesi, araç ruhsatları, kimlik veya sürücü belgeleri, onarım faturası vb. belgeler de başvuruya eklenir.

Dikkat edilmesi gereken diğer bir husus ise sigorta şirketine yapılacak başvurunun iadeli taahhütlü posta yoluyla yapılmasıdır. Zira sigorta şirketi tarafından herhangi bir cevap verilmez ve ödeme yapılmaz ise dava açmak veya Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmak gerekecektir. Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilmek için önce sigorta şirketine başvurmak ve sigorta şirketi tarafından verilecek cevabı beklemek gerekmektedir. Bu aşamada sigorta şirketinin 15 günlük cevap verme süresi bulunmaktadır. İadeli taahhütlü posta alındısı sayesinde sigorta şirketine başvuru yapıldığı, 15 günlük sürenin dolduğu gibi hususlar ispat edilebilmektedir. Ayrıca Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru sırasında posta alındısı / gönderi belgesi talep edilebilmektedir.

Sigorta Tahkim Komisyonuna Nasıl Başvuru Yapılır?

Sigorta şirketi tarafından değer kaybı tazminatı ödenmez ise Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılabilir. Bazı durumlarda sigorta şirketleri talep edilen miktarı hemen ödemektedir. Bazı durumlarda ise ödeme yapmadığı gibi yapılan başvuruya herhangi bir cevap da vermemektedir. Diğer bir durum ise kısmi ödeme yapılmasıdır. Yani talep edilen miktarın tamamının değil, bir kısmının ödenmesidir. Bu durumda da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılabilmektedir.

Sigorta Tahkim Komisyonuna resmi internet sitesi üzerinden online olarak başvuru yapılabilmektedir. Başvuru formu online olarak doldurulmaktadır. Başvuruya kaza tespit tutanağı, eksper raporu, hasara ilişkin fotoğraflar, sigorta poliçesi, araç ruhsatları, kimlik veya sürücü belgeleri, onarım faturası, sigorta şirketine müracaat yazısı, posta alındısı / gönderi belgesi vb. belgeler de eklenir. Ayrıca başvuru ücretinin yatırıldığına dair banka dekontunun da ibraz edilmesi gerekmektedir (Başvuru ücretlerine ilişkin detaylı bilgi için Başvuru Ücretleri).

Başvuru Sonrasında Süreç Nasıl İşlemektedir?

Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapıldıktan sonra başvuru dosyasına ilişkin bir sigorta hakemi görevlendirilmektedir. Dosya hakem tarafından incelenmekte, değer kaybı oluşup oluşmadığının tespit edilebilmesi için bilirkişi görevlendirmesi yapılmaktadır. Bu aşamada başvurana da bilgi verilmektedir. Başvuran tarafından bilirkişi ücretinin ödenmesi ve dekontun komisyona ibraz edilmesi / gönderilmesi gerekmektedir.

Sonraki aşamada bilirkişi tarafından yapılan tespit ve değerlendirmeleri içeren rapor, hem başvurana hem de karşı taraf olan sigorta şirketine gönderilmektedir. Söz konusu raporda, araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmamışsa buna ilişkin bilgiler, değer kaybı oluşmuşsa buna ilişkin bilgiler ve değer kaybı miktarı gibi hususlara yer verilmektedir. Bazı durumlarda komisyon tarafından kusur tespiti için de bilirkişi görevlendirmesi yapılabilmektedir. Bu gibi durumlarda hem kazaya karışan araçların kusur oranları hem de değer kaybı durumları araştırılmaktadır.

Bilirkişi tarafından hazırlanan ve taraflara gönderilen raporlara itiraz edilebilmektedir. Söz konusu itiraz yine online olarak komisyonun resmi internet sitesi üzerinden yapılabilmektedir. İtiraz edilmesi durumunda hakem tarafından gerekli değerlendirme yapılarak karar verilmektedir. Bilirkişi raporunda tespit edilen değer kaybı miktarına göre ıslah yoluna da gidilebilmektedir. Örnek vermek gerekirse komisyona yapılan başvuru sırasında, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere, belirsiz alacak davası şeklinde talepte bulunulduğunu ve 1.000 TL değer kaybı tazminatı talep edildiğini varsayalım. Bilirkişi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde ise 2.500 TL değer kaybı oluştuğunun tespit edildiğini varsayalım. Bu durumda başvuran tarafından ıslah dilekçesi verilerek talep miktarı 2.500 TL’ye çıkarılabilmektedir.

Islah veya bilirkişi raporuna itiraz sonrasında hakem tarafından verilecek olan karara karşı da itiraz yolu bulunmaktadır. Bu durumda yine komisyonun internet sitesi üzerinden online olarak itiraz başvurusu yapılabilmektedir.

Sonuç olarak trafik kazası neticesinde araçta meydana gelen değer kaybı kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından talep edilebilmektedir. Kazada tam kusurlu olmamak önem taşımaktadır. Ayrıca araçta gerçekten değer kaybının oluşması gerekmektedir. Değer kaybı tazminatı talep edilirken miktarın poliçe limitleri dahilinde olmasına dikkat edilmelidir.